Know thyself and you will know the Universe

Een van de eerste waarschuwingen die we kregen bij de studie Psychologie was die voor de ‘Medical Students’ Disease’. Dat ziektebeeld dat hoort bij verse studenten Geneeskunde: denken dat alle ziektes die je op dat moment bestudeert op jou van toepassing zijn. “Help, ik heb vast Lyme, want die rare kring op mijn been van vorig jaar, nu die neurologische klachten en dan ook nog die dodelijke vermoeidh…ja, ik weet het zeker: Lyme!” Om de maand erop (lees: het volgende tentamen) vervolgens weer 10 andere ziektes te hebben.

Zo scharrelen verse studenten Geneeskunde die lijden aan MSD een periode door, zichzelf de ene ziekte na de andere inbeeldend. Maand na maand, soms jaar na jaar. Totdat ze er overheen groeien. Over die Medical Students’ Disease, welteverstaan. Omdat ze leerden inzien dat het onmogelijk was dat zij al die ziektes bij voortduring hadden maar zij tegelijkertijd toch nog steeds gezond rondliepen op aarde. Die twee conclusies combineerden niet, immers. De enorme complexiteit van het menselijk lichaam moest dus op dagelijkse basis wat meer gerelativeerd worden. Want om nu de hele dag met je stethoscoop op je buik, de thermometer in je borstzak en de AED in je rugzakje te lopen? Grootste praktijkles:  het ‘boerenverstand’ weer in ere herstellen. Zodat je kunt laten zien dat – gek genoeg – eenvoud de duur bevochten stempel blijkt van de meester.

Een, niet helemaal maar wel bijna, tegenovergestelde van de ‘Medical Students’ Disease’ – is het fenomeen projectie. Dat zien we vaker bij studenten Psychologie: eigenschappen en/of emoties die men van zichzelf probeert te ontkennen, verbergen of verdringen stellig toe te schrijven aan iets of iemand anders. “Ja, ik weet het zeker, Jan háát mij! En Piet heb ik ook niks aan, want die dweept alleen maar met zichzelf! En Joris…pff, die doet niet anders dan zuipen en blowen.” Om de maand erop (lees: het volgende tentamen) vervolgens weer 10 andere projecties te … uh projecteren.

Zo scharrelen verse studenten Psychologie die lijden aan projectie een periode door, de buurman of -vrouw de ene psychi(atr)ische ziekte na de andere toekennend. Maand na maand, soms jaar na jaar. Totdat ze er overheen groeien. Over dat voortdurend projecteren, welteverstaan. Omdat ze leerden inzien dat het onmogelijk was dat zij al die eigenschappen en emoties van de ander voortdurend correct inschatten maar ze zichzelf tegelijkertijd eigenlijk helemaal niet zo goed konden begrijpen. Die twee conclusies gingen niet samen, immers. Projecties zeggen iets over jezelf. Niet over de ander. Dus de enorme complexiteit van de menselijke geest moest dus op dagelijkse basis wat meer gerelativeerd worden. Want om nu de hele dag met de DSM-V, alle werken van Freud en een ROM-vragenlijst in je rugzakje te lopen? Grootste praktijkles: de ‘intuitie’ weer in ere herstellen. Zodat je kunt laten zien dat – inderdaad ja – eenvoud de duur bevochten stempel blijkt van de meester.

Bij tantra doen vergelijkbare fenomenen zich voor.  Nieuwbakken beoefenaars studeren zich suf, lezen Deida van voor naar achter en Anand van achter naar voor. Er komen beelden voorbij over dampende seks en urenlange orgasmes, want levensenergie tot in de hemel, toch? Welja, natúúrlijk. Totdat beoefenaars leren dat al dat theoretisch gezwets en die hysterische beelden over tantra helemaal niet zo kloppen. Omdat – en laat ik mijn favoriete woord er even ingooien – dat boekjespraatjes zijn. Grootste praktijkles: de samenhang tussen het menselijk lichaam en de geest wat meer fenomenologisch leren bestuderen.

Fenomenologisch ja: de leer die zonder enig vooroordeel stimuleert de dingen te leren kennen zoals zij zich voordoen. Anders gezegd: intuïtieve ervaringen aannemen als grootste leerschool. In de praktijk dus, op basis van echt contact, in het leven van alledag. Want zodra je contact maakt met jezelf leer je de ander voelen. Dat is niet navelstaarderig of egoïstisch, nee daarmee geef je de ander het grootste cadeau wat je werkelijk geven kunt: jezelf. Want zonder omhaal jezelf durven tonen, in emotionele naaktheid? Dáár gaat tantra over.

Know thyself. And you will know the universe.

PS: en dan vertrouw je misschien ook weer gewoon helemaal op de combinatie van je boerenverstand en je zuivere intuïtie. Voelen: zo zit het echt allemaal, dat wist ik eigenlijk al die tijd al. 

 

Foto: Roman Mosaic ‘memento mori’

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *