De wetten van waanzin


leestijd: ongeveer 3 minuten

Van de week stuitte ik op een recensie in de NRC die me direct pakte. Nicolien Mizee, (auteur van ‘Hoog en laag springen’ – Faxen aan Ger) blijkt twintig jaar faxen te hebben geschreven aan ene Ger. Ger is haar klankbord en hoogstpersoonlijke goeroe. Meer ga (want: kan) ik niet over het boek vertellen, want ik heb pás deel 1 aangeschaft. Maar wat me meteen fascineert aan dit egodocument is dat Ger nooit antwoordt. Wat beweegt de hoofdpersoon? In letterlijke – en vooral niet cynische – zin bedoel ik dit: wat bezielt zo iemand, ten diepste?

Twintig jaar schrijven! Zonder antwoord!

“Als het leven zo onverbiddelijk eerlijk en precies ontleed wordt en zo helder beschreven (laten raken én afstand bewaren!), hoeft een egodocument zich niet in kunstzinnige bochten te wringen om bredere geldigheid te krijgen – om grote literatuur te worden.” schrijft Thomas de Veen in NRC.

Ik ben om, en ik duik vanavond in deel 1.

De wet van waanzin

Onwillekeurig moest ik ook aan de zoektocht denken van een van mijn cliënten van een jaar of wat geleden. Precies dit proces. En maar doorgaan, én maar doorgaan, én maar doorgaan, én…..maar hopen op een andere uitkomst. Ik zag de wanhoop in haar ogen en kon niet anders dan vragen naar wiens aandacht zij ooit zó verlangd had (maar niet had gekregen). Haar zoektocht bij een collega van mij was blijven ‘steken’ in haar eigen geschiedenis. Ze zou een afhankelijke persoonlijkheidsstoornis hebben, een identiteitsstoornis en nog wat DSM-labels. Zelf vond ze dat ook: ze wilde niet wijzen naar anderen, had een hekel aan ‘slachtoffergedrag’, zei ze. En ook dáár deed ze zichzelf tekort, vond ik. Hoe kun je zulk sterk herhalend gedrag niet dieper willen adresseren?

Toen we verder gingen kijken dan haar eigen leven en de hele familiegeschiedenis op tafel kwam, zagen we moeders, grootmoeders, overgrootmoeders en betovergrootmoeders die het allemaal alleen gedaan hadden. Er was geen enkele aandacht voor hen. Natuurlijk kozen deze vrouwen zonder uitzondering ook partners uit die precies pasten bij dat patroon: mannen die altijd de hort op waren, veel ontrouw en een man was wel heel letterlijk met de noorderzon vertrokken. Met alle verhalen rolden er steeds meer tranen op de grond. En daarmee kwam er een meer natuurlijk verlangen om deze cyclus te willen stoppen. Haar herhalingsdwang kwam tot stilstand. Nu kon ze anders besluiten. Niet vanuit haar hoofd maar met haar hele hebben en houwen…wilde ze een nieuwe beweging maken. Want het verlangen was ze nooit kwijtgeraakt. De diepe, intense behoefte naar een antwoord op die stille uitreiking.

Zie mij. Hoor mij. Geef mij antwoord.

Ik gaf haar een kaartje mee, waar ik heel groot op geschreven had. “Dit is de wet van de waanzin. ‘Steeds hetzelfde blijven doen en toch blijven hopen op een andere uitkomst.'”

Wie zijn geschiedenis niet kent, zal haar herhalen

Hoe familiegeschiedenissen zich vormen en herhalen, heeft werkelijk niks met ‘slachtoffergedrag’ te maken. Het is een gegeven. Het zijn, bijna op het enge af, voorspelbare patronen. Maar het duurt soms even voordat je het zelf ook ziet. En vaak ligt het antwoord weer net even ergens anders dan je vermoedt en pas dan kan er een kentering komen. Dat doe je beslist niet op wilskracht maar vanuit een heel andere laag.

In de workshop Traumasporen, kun je in groepsverband leren over hoe deze patronen ontstaan, waar je het in jezelf kunt zoeken en hoe je voelbaar stappen kunt zetten om er verlost van te raken. Er zijn nog 4 plekken vrij.